KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon

KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) akciğerin zararlı partikül veya gazlara maruz kalması sonucu, hava yollarının kalıcı olarak daralması ve akciğerin yapısının bozulmasına bağlı solunumsal semptomlarla karakterize, yaygın, önlenebilir bir hastalıktır.
KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) akciğerin zararlı partikül veya gazlara maruz kalması sonucu, hava yollarının kalıcı olarak daralması ve akciğerin yapısının bozulmasına bağlı solunumsal semptomlarla karakterize, yaygın, önlenebilir bir hastalıktır. Zararlı partikül ve gazlar zamanla akciğerlerde bulunan alveol denilen hava keseciklerinin yapısını bozar (amfizem) ve aşırı miktarda balgam (kronik bronşit) oluşumuna neden olmaktadır. vv KOAH’ın 2030 yılında en yaygın 3. ölüm nedeni olması beklenmektedir. En önemli risk faktörü sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımıdır. Ayrıca genetik faktörler, yaş ve cinsiyet, enfeksiyonlar, mesleki maruziyetler, biyomas yakıt kullanımı, yoğun hava kirliliği diğer risk faktörlerindendir. KOAH’ın en yaygın belirtileri: * Nefes darlığı, * Kronik öksürük * Balgam miktarında artış * Göğüste sıkışma hissidir. * Hırıltılı solunum Bunlara ek olarak yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve kilo kaybı görülebilmektedir. KOAH’ta kesin tanı spirometre yardımı ile konmaktadır. Bronkodilatör sonrası FEV1/FVC<%70 olması kalıcı hava kısıtlanmasını gösterir. FEV1/FVC oranı %70’in altında olduktan sonra hastaların FEV1 değerlerine bakılır. I. Hafif FEV1 ≥ %80 II. Orta %50 ≤ FEV1 < %80 III. Ağır %30 ≤ FEV1 < %50 IV. Çok ağır FEV1 < %30 olarak olarak derecelendirilmektedir. KOAH hastalığının sınıflandırılması 2017 yılında güncellenmiştir. Sınıflamada ağırlıklı olarak kullanılan Solunum Fonksiyon Testlerinden biri olan FEV1 değeri artık kullanılmamaktadır. FEV1 değeri yerine alevlenme sıklığı ve semptomlara dayalı bir sınıflandırma kullanılmaktadır. Solunum Fonksiyon Testi, tanıda, tedavinin değerlendirilmesinde ve hasta takibinde yaygın olarak kullanılması önerilmektedir.
KOAH
’ta oluşan havayollarının daralması önlem alınmazsa zamanla ilerlemektedir. Bu ilerleme ile birlikte hastalarının nefes darlığı artacak ve fiziksel aktivitesi azalmaya başlayacaktır. Azalan fiziksel aktivite nedeni ile kaslar zayıflayacak, kaslar zayıfladıkça fiziksel aktive daha da azalacak nefes darlığı daha da artacaktır. Bu kısır döndü hastanın fiziksel aktivitesini tamamen kısıtlayıp günlük yaşama katılımını engelleyecektir.

Pulmoner Rehabilitasyon KOAH hastalarında ilaç dışı en önemli tedavi şeklidir. Yapılan çalışmalarında hastalığın bütün evrelerinde anlamlı pozitif etkiler verdiği kanıtlanmıştır.

Pulmoner Rehabilitasyon ile: • Hastanın nefes darlığında azalma • Egzersiz kapasitesinde artma • Yaşam kalitesinde artma • Tıbbi harcamalarda azalma • Hastaneye başvurularında azalma gibi olumlu etkiler kuvvetli kanıt (A seviyesinde) görülmüştür.

Pulmoner Rehabilitasyon Programları kişiye özel hazırlanır. Öncelikle hasta değerlendirilir. Yapılan değerlendirme ışığında hastanın ihtiyaçları, durumu ve beklentilerine göre Pulmoner Rehabilitasyon Programı düzenlenir. Pulmoner rehabilitasyon programı; hasta eğitimi, egzersiz eğitimi, göğüs fizyoterapisi, beslenme eğitimi ve psikolojik destekten oluşmaktadır. Öncelikle hastaya KOAH hastalığı ile ilgili bilgi verilir. Yaşamını daha konforlu hale getirmek için yapması gerekenler anlatılır. Ev içi veya iş ortamını kendine göre nasıl dizayn etmesi gerektiğinin gösterilir.

Egzersiz eğitimi (aerobik, kuvvet, gerekli ise solunum kas kuvvet eğitimi) programı düzenlenir. Hastanın fiziksel kapasitesine göre egzersizin şiddeti, sıklığı ve süresi ayarlanır. Hastanın fiziksel kapasitesi ilerledikçe egzersizler kademeli olarak artırılır. Hastaların çok hafif şiddette egzersize başlaması elde edilecek kazanımların düşük olmasına neden olmaktadır. Bir anda yüksek şiddetli egzersizlere başlamak ise hastalar için çok risklidir. Bu yüzden bu konuda deneyimli uzmanlar tarafından hazırlanan egzersiz programlarına uyulması gerekmektedir.

Göğüs fizyoterapisi ile akciğerlerin daha iyi oksijenlenmesi ve sekresyonun (balgamın) atılması amaçlanmaktadır. KOAH hastalarına solunum egzersizleri gösterilmelidir. Bu sayede nasıl nefes alması gerektiği öğrenecek ve vücudun oksijenasyonu daha iyi sağlanacaktır. KOAH hastalarında sekresyon miktarı fazladır. Bu fazla olan sekresyonun dışarı atılması gerekmektedir. Hastalara öksürük eğitimi, postüral drenaj teknikleri, zorlu ekspirasyon, aktif solunum teknikleri döngüsü, PEP gibi yöntemler öğretilerek sekresyonu çıkartması sağlanır.

KOAH hastalarında beslenmeye çok önemlidir. Sistemik inflamasyon, hareketsiz yaşam, steroid kullanımı gibi durumlar nedeni ile kilo kaybı çok sık görülmektedir. Genellikle hastaların yağsız vücut kitlesinde azalma vardır. Bu kas kaybına neden olur. Hastaların diyetisyen kontrolünde uygun diyet programı düzenlenmesi gerekmektedir. KOAH hastalarında anksiyete ve depresyon çok sık görülmektedir. Hem yaşam kalitesini olumsuz etkilemesi hem de pulmoner rehabilitasyona katılımı azaltması nedeni ile hastaların mutlaka düzenli psikiyatri kontrolünde olması gerekmektedir.

Sonuç olarak Pulmoner rehabilitasyon KOAH hastalarının non-farmakolojik en önemli tedavi seçeneğidir. Bütün KOAH hastalarında güvenle ve kanıta dayalı bir şekilde uygulanabilir. Yapılan çalışmalarla olumlu etkileri kesin olarak kanıtlanmıştır.
KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon
SOSYAL MEDYA
SOLUNUM FİZYOTERAPİSTİ İstanbul / Türkiye 0553 321 8117 - bilgi@solunumfizyoterapisti.com
KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon